ଭାରତ ପରି ଏକ ଜନବହୁଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ ହେଲେ ଶିକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସାୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାର ଭୟ ରହିଛି। ଶିକ୍ଷାର ଘରୋଇକରଣ କିଭଳି ହେବ, ସେହି ଅନୁସାରେ ହିଁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଉଛି। ଅଭିଯୋଗ ହୁଏ ଯେ, ଆଜିର ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର 'Syllabus' କିମ୍ବା ରୂପରେଖ ପରୋକ୍ଷରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷା ବଜାରର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ପରୋକ୍ଷ ମାଲିକ, ସେମାନେ କଦାପି ଚାହିଁବେ ନାହିଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ବନ୍ଦ ହେଉ।
ନେତା ଓ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ବର୍ତ୍ତମାନର ଶିକ୍ଷା ମଡେଲ୍ କେବଳ 'ସାକ୍ଷର' ତିଆରି କରିପାରିବ, 'ଶିକ୍ଷିତ' ବା 'ଦକ୍ଷ' ନୁହେଁ। ଆମର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆମକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଭାଷା ଜ୍ଞାନ, ଦେଶବିଦେଶର ଇତିହାସ ଓ ଭୂଗୋଳର ବୋଝରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ କରୁଛି। ମାତ୍ର ପ୍ରକୃତରେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଭାଗ ଉପାର୍ଜନକ୍ଷମ ଓ ଜୀବନଯାପନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ହେବା କଥା।
ଜଣେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କଠିନ ଗଣିତ ଅପେକ୍ଷା କୃଷି, କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ, ନିଜର ଯତ୍ନ ନେବା କିମ୍ବା କୌଣସି ବୈଷୟିକ କଳା (ଯଥା- କମାର କାମ ବା ମାଟି ହାଣ୍ଡି ତିଆରି) ଶିଖିଥିଲେ ତାହା ଅଧିକ କାମରେ ଆସିଥାନ୍ତା। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଦେଶୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ, ନେତୃତ୍ୱ ବିକାଶ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ କୌଶଳ ଭଳି ବ୍ୟବହାରିକ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେମାନେ ସଫଳ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇ ବାହାରୁଛନ୍ତି।
ଆଜିର ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ 'ବିଶ୍ୱଗୁରୁ' ହେବା ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ଦେଶର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କ କଥା ଓ କାମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। "ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି", "ଷ୍ଟଡି ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ" ଏବଂ "ବ୍ରେନ୍ ଡ୍ରେନ୍ ରୋକିବା" ଭଳି ଶବ୍ଦର ମାୟାଜାଲ ଭିତରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଛନ୍ଦି ରଖିଥିବା ନେତାମାନଙ୍କ ନିଜ ପିଲାମାନେ କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ବିଦେଶୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ବାଛୁଛନ୍ତି।
ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସତ୍ତା ପକ୍ଷ ହେଉ କି ବିରୋଧୀ, ପ୍ରାୟ ସବୁ ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ପରିବାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନକୁ ହିଁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛନ୍ତି:
କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣଙ୍କ କନ୍ୟା ପରକଲା ୱାଙ୍ଗମୟୀ (ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସ)।
କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଝିଅ (ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂଙ୍କ ପୁଅ ନୀରଜ ସିଂ (ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ୍ ଲିଡ୍ସ)।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧ୍ରୁବ ଜୟଶଙ୍କର (ଜର୍ଜଟାଉନ୍ ୟୁନିଭରସିଟି)।
ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂ ଚୌହାନଙ୍କ ପୁଅ କାର୍ତ୍ତିକେୟ (ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ୍ ପେନସିଲଭାନିଆ)।
ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ନେତା ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ (ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ୍ ସିଡନୀ)।
ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଅବିଶ୍ୱାସର ସଙ୍କେତ
ଯେତେବେଳେ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନେ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିଦେଶୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ପଠାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଯାଏ ଯେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ନୁହଁନ୍ତି। ଜଣେ ସାଧାରଣ ଭାରତୀୟ ପରିବାର ନିଜ ପିଲାକୁ ପଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଜୀବନ ସାରାର ପୁଞ୍ଜି ଲଗାଇ ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ସୁଯୋଗର ଅସମାନତା ହିଁ ଆମ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ଭାରତକୁ ପ୍ରକୃତରେ 'ଶିକ୍ଷାର ହବ୍' କରିବା ପାଇଁ କେବଳ ବଡ଼ କୋଠାବାଡ଼ି ବା ଭାଷଣ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାର୍ଥ ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ନହେବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସ୍କାରର ଗତି ମନ୍ଥର ରହିବ। ସେହିଦିନ ହିଁ ଭାରତର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରକୃତରେ ସଫଳ ହେବ, ଯେଉଁଦିନ ଦେଶର ନେତାମାନେ କେବଳ "ଭାରତରେ ପଢ଼" ବୋଲି କହିବେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ପିଲାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତାହା କରି ଦେଖାଇବେ।
0 Comments